سیر ژورنالیزم در افغانستان محمدکاظم آهنگ

این اثر ماندگار، از جمله‌ نخستین و معتبرترین کتاب‌ها دربارۀ تاریخ فراز و فرود مطبوعات افغانستان است که روایت خود را از نشر جریدۀ سترگ «شمس‌النهار» ( ۱۸۷۳ م / ۱۲۵۲ خ) آغاز می‌کند. به بیانی دیگر، این کتاب صرفاً تاریخ‌نگاری چند نشریه نیست؛ بلکه بیانگر تحولات فکری، اجتماعی و سیاسی پس‌زمینۀ‌ جامعه است که در لابلای صفحات جریده‌ها و روزنامه‌ها به ثبت رسیده‌اند. تاریخ معاصر افغانستان، مجموعه‌ای پرپیچ‌ ‎ وخم از تقابل سنت و مدرنیته و تلاش‌های خستگی‌ناپذیر روشنفکران پیشگام برای ایجاد نظامی مبتنی بر حاکمیت قانون، عدالت اجتماعی و آگاهی همگانی است. این اثر نشان می‌دهد که افغانستان چگونه از پس دهه ‌ها انزوا، به دنیای جدید نگریست و چگونه روزنامه‌نگاران با مرکب و کاغذ به جنگ جهل رفتند. مؤثرترین وسیلۀ روشنفکران آن دوران برای پیشبرد این مرام، «مطبوعات» بود؛ وسیله ؜یی که گاهی با صدای رسا و صریح و گاهی هم لرزان و در لفافه، خواست‌های برحق مردم را بازتاب می‌داد. کتاب سیر ژورنالیزم در افغانستان، تلاشی است جامع و روشمند برای ثبت این میراث کاغذی؛ میراثی که از اولین تکانه ‌های نواندیشی در عصر امیر شیرعلی‌خان آغاز شده و تا دوره ‌های متأخر ادامه می‌یابد.